قندک؛ دروازه دیجیتال محصولات افغانستان در اروپا
زمانی که سه جوان متشبث افغان «قندک» را راهاندازی کردند، هدفشان تنها ایجاد یک فروشگاه آنلاین نبود؛ آنان میخواستند پلی دیجیتال بسازند که تولیدکنندگان افغانستان، هویت فرهنگی افغانها و جامعه بزرگ دیاسپورا را در اروپا به هم وصل کند.
امروز قندک یکی از نخستین پلتفرمهای آنلاین در سطح اروپا است که بهطور اختصاصی محصولات افغانستان را عرضه میکند و تلاش دارد تجربه خریدی قابل اعتماد، شفاف و گسترده برای مشتریان افغان فراهم سازد.
داستان قندک از کابل آغاز میشود؛ جایی که بنیانگذاران این پروژه در سال ۲۰۱۷ شرکت «رومی لمتید» را ایجاد کردند. رومی در بخش صادرات زعفران، میوه خشک و مغزیات به هند، اندونیزیا، امارات و کشورهای خلیج فعالیت داشت. تمرکز اصلی آنان در کابل روی بهبود محصولات افغانستان بود؛ از مرحله کشت و برداشت تا بستهبندی و صادرات. تجربهای که به گفته نثار احمد، یکی از بنیان گذاران قندک ، امروز ستون فقرات قندک را تشکیل میدهد. احمد باور دارد که اعتمادسازی روی محصولات افغانستان—بهویژه برای مشتریان غیر افغان—تنها زمانی ممکن است که کیفیت و شفافیت از نخستین مرحله تولید تضمین شود.
با مهاجرت به اروپا، این تیم با چالش جدیدی روبهرو شد: افغانهای مقیم اروپا به محصولات وطنی دسترسی آسان و منظم نداشتند. فروشگاههای پراکنده وجود داشت، اما هیچ پلتفرم جامع و قابل اعتمادی که محصولات افغانستان را با کیفیت ثابت و ارسال سراسری عرضه کند، در دسترس نبود. با افزایش جمعیت افغانها در اروپا، این نیاز بیشتر احساس میشد. همین خلأ، نقطه آغاز قندک بود.
وبسایت قندک تصویری روشن از این مأموریت ارائه میدهد: معرفی محصولات افغانستان بهعنوان بخشی از هویت فرهنگی. در این وبسایت زعفران، میوه خشک، چای، مصاله جات و خوراکیهای سنتی افغانستان با توضیحات دقیق، بستهبندی مناسب و تأکید بر اصالت معرفی شدهاند.
قندک تلاش دارد تجربه خرید را ساده، شفاف و قابل اعتماد سازد—از انتخاب محصول تا تحویل درب خانه. به گفته احمد، مشتریان از کشورهای مختلف اروپایی تاکنون سفارش دادهاند و رضایت مشتریان بسیار مثبت بوده است.
مدل عملیاتی قندک بلندپروازانه است. در مرحله کنونی، قندک محصولات غذایی افغانستان را مستقیماً به مشتریان در سراسر اروپا عرضه میکند. مرحله بعدی شامل ثبت فروشندگان افغان در دو کتگوری است:
۱) فروشندگان رسمی که میتوانند با ارائه اسناد، مستقیماً از آدرس خود محصول بفروشند.
۲) فروشندگان غیررسمی یا خانگی که محصولاتشان را به قندک میسپارند تا زیر نام قندک به فروش برسد.
این مدل دوگانه بهگونهای طراحی شده که هم تاجران رسمی و هم تولیدکنندگان کوچک—از جمله زنان خانه—بتوانند از این پلتفرم بهرهمند شوند.
مرحله سوم—که پیش از اواسط ۲۰۲۷ عملی نخواهد شد—ایجاد دسترسی مستقیم میان خریداران بیرون از افغانستان و فروشندگان داخل افغانستان است. این مرحله نیازمند آمادگیهای گسترده در بخشهای لوژستیک، کیفیت، بستهبندی و قوانین گمرکی است. احمد تأکید میکند که این مسیر باید «گامبهگام و مسئولانه» طی شود.
تیم قندک بازتابی از استعدادهای افغان است. بخش تجارتی در هالند، تیم توسعه وبسایت در کانادا، یکی از سرمایهگذاران در امریکا و یکی از اعضای تیم توسعه در آیسلند فعالیت دارد. آنان میگویند همکاری از راه دور در تجارتهای آنلاین نهتنها ممکن، بلکه معمول است. پیشینه تحصیلی و حرفهای اعضای تیم—از حقوق و علوم سیاسی تا مدیریت تجارت جهانی—در شکلدهی به استراتژی و نظم کاری قندک نقش مهمی دارد.
احمد باور دارد که جامعه افغان در اروپا نقش کلیدی در معرفی محصولات افغانستان دارد.
«خرید محصولات وطنی یک نوع حمایت است، اما کافی نیست. افغانها باید مانند سایر جوامع مهاجر، محصولات کشورشان را به جامعه میزبان معرفی کنند.» احمد میگوید محصولات افغانستان تنها کالا نیستند؛ بخشی از هویت و حافظه جمعی افغانها است و قندک میخواهد این هویت را به اروپا معرفی کند.
قندک همچنین تلاش دارد اعتماد مشتریان غیر افغان را نیز جلب کند. تجربه بنیان گذاران در کابل نشان داده که بازارهای بینالمللی به کیفیت ثابت، بستهبندی مناسب و شفافیت نیاز دارند. قندک با کار مرحلهای روی هر محصول، قصد دارد این استانداردها را تقویت کند.
قندک در آغاز راه است، اما بنیانگذاران آن چشمانداز روشنی دارند: ایجاد یک اکوسیستم که نهتنها محصولات افغانستان را به اروپا میرساند، بلکه به متشبثین افغان فرصت رشد میدهد، دیاسپورا را به هم وصل میکند و هویت افغانستان را در بازار جهانی برجسته میسازد.
احمد میگوید: «محصولات افغانستان بخشی از ماست. قندک آمده تا این بخش از هویت را با جهان شریک سازد.»
