آگست؛ یادآور استقلال یک ملت و اسارت نیمی از آن

آیندهٔ افغانستان نه با بستن دروازه‌های مکتب، نه با خاموش کردن صدای زنان و نه با محدود کردن آزادی‌های مدنی ساخته می‌شود. آینده زمانی ممکن است که همهٔ شهروندان در آن جای داشته باشند.

یادداشت ویژه برای ۱۵ آگست

غوث‌الدین میر

۱۵ آگست در حافظهٔ مردم افغانستان تنها یک تاریخ نیست؛ زخمی باز است. روزی که سقوط جمهوری، خروج نیروهای خارجی و آغاز محدودیت‌های گسترده بر زندگی مردم — به‌ویژه زنان و دختران — را رقم زد. در این روز، آزادی زنان افغان به اسارت رفت؛ دروازه‌های آموزش بسته شد، صدای زنان خاموش گردید و حضور آنان در جامعه به جرم تبدیل شد. این تغییر تنها یک تحول سیاسی نبود؛ ضربه‌ای بود بر آیندهٔ افغانستان، بر امید نسل‌هایی که برای ساختن یک کشور آزاد و برابر تلاش کرده بودند.

اما در کنار این تاریکی، نباید فراموش کرد که ۱۹ آگست، روز استقلال افغانستان نیز در همین ماه قرار دارد؛ روزی که یادآور مبارزهٔ مردم برای آزادی، حاکمیت ملی و رهایی از سلطهٔ خارجی است. استقلال‌طلبی و آزادی‌خواهی همیشه بخشی از هویت تاریخی افغانستان بوده است. همین روحیه است که امروز نیز می‌تواند الهام‌بخش مقاومت مدنی، فرهنگی و فکری باشد.

با وجود همهٔ محدودیت‌ها، یک حقیقت روشن پابرجاست: مردم افغانستان حق دارند آزادانه زندگی کنند. این حق با تغییر نظام سیاسی از بین نمی‌رود. دختران حق دارند آموزش ببینند؛ زنان حق دارند کار کنند و در جامعه حضور داشته باشند؛ همهٔ اقوام و زبان‌ها حق دارند با احترام و برابری در ساختن آیندهٔ کشور سهم داشته باشند. هیچ حکومتی نمی‌تواند این حقوق را برای همیشه خاموش کند.

افغانستان به صلح نیاز دارد، اما صلح بدون عدالت، آزادی و آموزش تنها یک سکوت تحمیلی است. تجربهٔ تاریخی نشان داده که هیچ جامعه‌ای با حذف زنان، سرکوب یک زبان یا کنار زدن یک قوم به ثبات پایدار نمی‌رسد. آیندهٔ افغانستان نه با بستن دروازه‌های مکتب، نه با خاموش کردن صدای زنان و نه با محدود کردن آزادی‌های مدنی ساخته می‌شود. آینده زمانی ممکن است که همهٔ شهروندان در آن جای داشته باشند.

۱۵ آگست یادآور یک سقوط است، اما در عین حال یادآور مسئولیت ما نیز هست: مسئولیت حفظ امید، پاسداری از فرهنگ، ادامهٔ آموزش و مقاومت در برابر فراموشی. هیچ شبی تا ابد دوام ندارد. تا زمانی که انسان‌هایی باشند که می‌نویسند، می‌آموزند، فرهنگ را زنده نگه می‌دارند و برای آزادی تلاش می‌کنند، چراغ امید افغانستان خاموش نخواهد شد.

این یادداشت دعوتی است برای بازاندیشی: نه برای بازگشت به گذشته، بلکه برای ساختن آینده‌ای که در آن آزادی زنان، آموزش دختران و مشارکت همهٔ مردم ستون‌های اصلی جامعه باشد. ۱۵ آگست را باید به یاد آورد — نه برای تکرار درد، بلکه برای جلوگیری از تکرار تاریخ.

غوث‌الدین میر، بنیان‌گذار و ناشر مجلهٔ «بانو» و رئیس کانون فرهنگی، همگرایی و ورزشی اکیس (AKIS) است.

توجه: مسئولیت محتوای مقاله به عهده نویسنده می باشد. شبکه افغان دیاسپورا در قبال اظهارات نادرست در این مقاله مسئولیتی نخواهد داشت.