از عملیات‌های مخفی تا ترس در تبعید: سرگذشت نیروهای سیا در آمریکا

پس از سقوط ناگهانی دولت افغانستان در اگست ۲۰۲۱، هزاران عضو نیروهای مخفی Zero Unit که سال‌ها در کنار سازمان استخبارات مرکزی آمریکا (سیا) جنگیده بودند، به ایالات متحده منتقل شدند. این نیروها که زمانی در عملیات‌های شبانه، حملات هدفمند و مأموریت‌های ضدتروریسم نقش کلیدی داشتند، امروز در آمریکا با واقعیتی کاملاً متفاوت روبه‌رو هستند: ترس، بی‌ثباتی حقوقی و آینده‌ای نامعلوم.

محمد اقبال، یکی از فرماندهان پیشین Zero Unit، نمونه‌ای از این وضعیت پیچیده است. او که سال‌ها بیش از هزار سرباز را در قندهار فرماندهی می‌کرد، اکنون در ال‌کاخون کالیفرنیا به‌عنوان کارمند تعمیرات یک هتل کار می‌کند. مردی که زمانی در خط مقدم جنگ علیه طالبان و القاعده بود، امروز در میان جامعه مهاجران افغان در آمریکا در سکوت و گمنامی زندگی می‌کند.

اما این سکوت در نوامبر ۲۰۲۴ شکسته شد؛ زمانی که خبر تیراندازی یک پناهجوی افغان در واشنگتن دی‌سی منتشر شد. فرد مهاجم، رحمان‌الله لکڼوال، از اعضای سابق Zero Unit بود. رسانه‌ها این حادثه را «تروریستی» توصیف کردند و برخی مقامات سیاسی، مهاجران افغان را «تهدید امنیتی» خواندند. این در حالی است که طبق گزارش نیویورک تایمز، خود سازمان سیا بود که این نیروها را به‌عنوان «بدهی اخلاقی» به آمریکا منتقل کرد.

نیروهای Zero Unit در طول دو دهه جنگ افغانستان، یکی از محرمانه‌ترین و در عین حال مؤثرترین بازوهای عملیاتی آمریکا بودند. این واحدها ابتدا در قالب «تیم‌های تعقیب ضدتروریسم» شکل گرفتند و بعدها به واحدهای صفر یک، صفر دو، صفر سه و… تبدیل شدند. آنها تحت فرماندهی مستقیم افسران سیا عملیات می‌کردند، حقوق‌شان را از آمریکا می‌گرفتند و در بسیاری از موارد، مأموریت‌هایی را انجام می‌دادند که ارتش آمریکا به دلایل قانونی یا سیاسی نمی‌توانست انجام دهد.

در اوج جنگ، این نیروها در هفت پایگاه سیا در سراسر افغانستان مستقر بودند و عملیات‌های شبانه‌ای را انجام می‌دادند که هدف آنها دستگیری یا حذف افراد مظنون به همکاری با طالبان یا القاعده بود. بسیاری از سربازان آمریکایی که با آنها کار کرده‌اند، Zero Unit را «قابل‌اعتمادترین نیروهای محلی» توصیف کرده‌اند. اما در مقابل، گزارش‌های متعدد از سوی سازمان‌های حقوق بشری و رسانه‌ها، این واحدها را به «کشتار غیرنظامیان» و «عملیات‌های بدون نظارت» متهم کرده است.

با سقوط کابل در اگست ۲۰۲۱، هزاران عضو Zero Unit همراه با خانواده‌هایشان به پایگاه عقاب (Eagle Base) پناه بردند. در آن روزهای آشفته، این نیروها نقش مهمی در پاک‌سازی خطوط میدان هوای کابل از جمعیت ایفا کردند تا هواپیماهای آمریکایی بتوانند پرواز کنند. در نهایت، حدود ۱۰ هزار عضو این واحدها و بیش از ۲۰ هزار نفر از خانواده‌هایشان به آمریکا منتقل شدند.

اما ورود به آمریکا پایان مشکلات نبود. بسیاری از آنها تنها «وضعیت اقامت موقت» دریافت کردند و تلاش‌ها برای اعطای اقامت دائم در کنگره شکست خورد. حادثه تیراندازی واشنگتن وضعیت را بدتر کرد و اکنون بسیاری از این افراد نگران‌اند که مبادا اخراج شوند یا درخواست‌هایشان رد شود. برخی از آنها بیکارند، برخی دچار مشکلات روانی ناشی از جنگ و مهاجرت‌اند، و بسیاری احساس می‌کنند که «فراموش شده‌اند».

محمد اقبال و دیگر اعضای Zero Unit در مصاحبه با نیویورک تایمز گفته‌اند که احساس می‌کنند آمریکا آنها را تنها گذاشته است. آنها سال‌ها در کنار نیروهای آمریکایی جنگیدند، جان خود را به خطر انداختند، و اکنون در کشوری که برای آن جنگیده‌اند، با بی‌اعتمادی و ترس زندگی می‌کنند. یکی از آنها گفته است: «ما برای آمریکا جنگیدیم. حالا اینجا زندگی می‌کنیم، اما نمی‌دانیم فردا چه می‌شود.»

سرنوشت Zero Unit پرسشی بزرگ را مطرح می‌کند: مسئولیت اخلاقی آمریکا در قبال نیروهایی که برایش جنگیدند چیست؟ آیا کشوری که آنها را به‌عنوان ابزار جنگی به کار گرفت، اکنون وظیفه دارد امنیت و آینده‌شان را تضمین کند؟ یا این نیروها قربانیان خاموش جنگی هستند که مدت‌هاست پایان یافته، اما پیامدهایش همچنان ادامه دارد؟

—

منبع

این مقاله بر اساس گزارش تحقیقی روزنامه The New York Times نوشته شده است:  

“They Fought for the C.I.A. in Afghanistan. In America, They’re Living in Fear.”  

نوشتهٔ Matthieu Aikins و Wesley Morgan، منتشرشده در ۲۳ فبروری ۲۰۲۶.