تظاهرات افغانهای کانادا در تورنتو علیه حملات هوایی پاکستان
Photo: @کاناډا کې افغان ليکوالو ستراتيژيک مرکز
در سوم مارچ ۲۰۲۶، ده ها تن از اعضای دیاسپورای افغان در کانادا در برابر قنسولگری پاکستان در تورنتو گردهم آمدند تا حملات هوایی اخیر پاکستان بر خاک افغانستان را محکوم کنند. این تجمع یکی از بزرگترین حرکتهای اعتراضی افغانهای مقیم کانادا در سالهای اخیر بود و شرکتکنندگان آن تأکید داشتند که در برابر نقض حاکمیت افغانستان سکوت نخواهند کرد.
این اعتراضات در حالی برگزار شد که تنش میان پاکستان و طالبان پس از حملات هوایی مرگبار و عملیاتهای تلافیجویانه در امتداد خط فرضی دیورند افزایش یافته است. بر اساس گزارش شبکه Afghan Diaspora، پاکستان مدعی است که این حملات علیه گروههای مسلح انجام شده، اما طالبان آن را تجاوز مستقیم بر خاک افغانستان میدانند. این وضعیت نگرانیهای گستردهای را در میان افغانهای داخل و خارج کشور ایجاد کرده است.
یکی از معترضان با صدای بلند گفت: «ما پنجاه سال است در آتش هستیم. بهخاطر همسایه ظالم، هیچوقت آرامش ندیدهایم. اگر در دنیا کسی دنبال قاتل کرایی بگردد، پاکستان آماده است.»
معترض دیگری افزود: «ما برای محکوم کردن تجاوز زمینی و هوایی پاکستان اینجا هستیم. میخواهیم جهان بداند که مردم افغانستان زیر آتش هستند.»
بسیاری از سخنرانان تأکید کردند که این تجمع دفاع از هیچ گروه سیاسی نیست، بلکه دفاع از مردم و تمامیت ارضی افغانستان است. یکی از آنان گفت: «پاکستان باید بداند که افغانها، با هر گرایش و قومیت، از کشورشان دفاع میکنند. ما برای طالبان اینجا نیستیم؛ ما برای مردممان هستیم که زیر بمباران میمیرند.»
«هیچ افغان در برابر نقض حاکمیت کشورش خاموش نمیماند»
در بخش اصلی برنامه، مرسل درویش قطعنامه رسمی افغانهای کانادا را قرائت کرد. او گفت: «ما با قلبهای سنگین اما با صدای بلند برای عدالت، حاکمیت و حفاظت از جان انسانهای بیگناه گردهم آمدهایم.»
در قطعنامه، حملات هوایی پاکستان بر کابل، ننگرهار، خوست و پکتیکا بهشدت محکوم شد.
«این حملات نقض آشکار اصول همسایگی نیک و قوانین بینالمللی است و باعث تلفات سنگین غیرنظامیان، بهویژه زنان و کودکان شده است.»
در متن قطعنامه همچنین آمده بود که جامعه جهانی، سازمان ملل، اتحادیه اروپا، سازمان همکاری اسلامی و دولت کانادا باید برای جلوگیری از تکرار این حملات اقدام عملی انجام دهند. «حملات بر خانههای مسکونی، بر زنان و کودکان، جنایت جنگی است و عاملان آن باید پاسخگو شوند.»
این بخش از قطعنامه در شرایطی مطرح شد که نظم بینالمللی در نتیجه جنگ گسترده میان آمریکا–اسرائیل و ایران دچار تزلزل شده است. این جنگ بسیاری از قواعد دیرینه روابط بینالملل را تضعیف کرده و زمینه را برای افزایش نقض حاکمیت کشورها فراهم ساخته است. در چنین فضایی، کشورهای آسیبپذیر مانند افغانستان بیشتر در معرض تجاوزات مرزی و حملات یکجانبه قرار میگیرند.
سخنان تند و صریح: از اتحاد افغانها تا نقد سیاستهای پاکستان
یک مقام پیشین دولت افغانستان که در جمع سخن میگفت، از افغانهای سراسر جهان خواست که صدای خود را بلند کنند: «از تمام افغانهای دیاسپورا میخواهیم در هر کشوری که هستند تظاهرات کنند. پاکستان پنجاه سال است که بر مردم ما ظلم میکند.»
او خطاب به فرمانده ارتش پاکستان گفت: «عاصم منیر! همانطور که جنگ را با هند باختید، جنگ با افغانستان را هم خواهید باخت.»
اما پرشورترین سخنرانی را عصمت قانع، شاعر و تحلیلگر سیاسی افغان، ایراد کرد. او گفت: «افغانستان زیر تجاوز است، زیر اشغال مستقیم. پاکستان در بازار بینالمللی بهعنوان یک قاتل کرایی عمل میکند؛ یک دولت اجارهای که برای کشتن پول میگیرد.»
قانع افزود: «از زمان ایجاد پاکستان، این کشور با هند، ایران و افغانستان در تنش بوده و در سرکوب بلوچها و پشتونها نقش داشته است. امنیت منطقه و جهان به امنیت این منطقه گره خورده است. جامعه جهانی باید پاکستان را از بیثباتسازی منطقه بازدارد.»
او در پایان خواستار اتحاد مردم منطقه شد: «بلوچها نمیخواهند بخشی از پاکستان باشند، پشتونها نمیخواهند بخشی از پاکستان باشند. ما خواهان اتحاد همه مردمی هستیم که قربانی سیاستهای بیثباتکننده پاکستان شدهاند.»
با پایان تجمع، بسیاری از شرکتکنندگان گفتند که این حرکت تنها آغاز یک کارزار گستردهتر است. آنان تأکید کردند که تا زمانی که جامعه جهانی واکنش جدی نشان ندهد، به اعتراضات و فعالیتهای مدنی ادامه خواهند داد.
یکی از معترضان در پایان گفت: « ما به جهان میگوییم که افغانها متحد هستند.»
