په هالند کې واده؛ د افغان ډیاسپورا د ژوند او هویت انځور

 عبدالوکیل اټک  

 د افغان ډیاسپورا د فرهنګ او هویت ژوندی مثال

ددسامبر په آخره اونۍ کې په هالند کې د افغان نومیالي سوداګر او ټولنیز فعال، میر سید دهقان د واده مراسم ترسره شول. دا واده یوازې د دوو ځوانانو د ګډ ژوند پیل نه و، بلکې د افغان ډیاسپورا د فرهنګي هویت، یووالي او دودیزې مېلمه‌پالنې یو ژوندی نندارتون هم و.

یاد مراسم په داسې وخت کې ترسره شول چې میلیونونه افغانان د جګړو، سیاسي بدلونونو او اقتصادي ستونزو له امله له خپل هېواده لرې ژوند کوي. سره له دې واټن، دا واده وښوده چې افغان ډیاسپورا لا هم د خپلې خاورې کلتور، دودونه او ټولنیز ارزښتونه له ځانه سره ژوندي ساتلي دي.

د واده مراسمو ته د نړۍ له بېلابېلو سیمو مېلمانه ورغلي وو؛ له امریکا، اسټرالیا، اسیا، د اروپا له ګڼو هېوادونو، او همدارنګه له افغانستان او پېښوره راغلي افغانان پکې ګډونوال وو. دغه پراخ ګډون خپله دا پیغام درلود چې افغانان که هر چېرې وي، د خوښۍ او غم پر مهال یو بل ته ځان رسوي.

مراسم نږدې دوه اونۍ دوام وکړ. هره شپه د دهقان په هوجره کې د مېلمنو لپاره دودیز مجلسونه جوړېدل. هوجره، چې د افغان ټولنیز ژوند یو مهم سمبول دی، دلته هماغه پخوانی رول ادا کاوه: هر څوک پکې بې‌له پوښتنې منل کېده، پخلی همدلته کېده، مېلمانه پکې عزت کېدل او د ناستې، استراحت او خوړو اسانتیاوې تل برابرې وې.

د هنري پروګرامونو برخه هم د افغان فرهنګي تسلسل څرګندونه وه. د هېواد او سیمې نوموتو هنرمندانو لکه نغمه، نازیه اقبال، لطیف ننګرهاری، ماستر علي حیدر نیکبین او نورو د موسیقۍ له لارې د وطن یاد تازه کړ. اتڼ، چې د افغان هویت یو ژور سمبول دی، هیڅکله ونه درېده؛ د هرې سندرې وروسته به نوې کړۍ جوړېده او دا ښودله چې افغان دودونه یوازې یاد نه، بلکې عملي ژوند دی.

په مراسمو کې ګډونوال د ټولنې له بېلابېلو قشرونو څخه وو؛ له عادي افغانانو نیولې تر د پخواني جمهوریت د لوړپوړو چارواکو، سوداګرو، مدني او ټولنیزو فعالانو پورې. دا تنوع د افغان ډیاسپورا هغه ځانګیړنه ده چې سیاسي اختلافونه شاته پرېږدي او د فرهنګ او ټولنیزو اړیکو پر محور سره راټولېږي.

میر سید دهقان، چې د دې واده کوربه و، د افغان ډیاسپورا د هغه نسل استازیتوب کوي چې سوداګري یې له ټولنیز مسؤلیت سره یوځای کړې ده. نوموړی د افغانستان دننه او بهر د روغتونونو، ښوونځیو او روغتیایي مرکزونو په بیا رغونه کې مرسته کوي او همدارنګه په اروپا کې مېشت افغانان چې مرستې ته اړتیا ولري، ملاتړ ترې کوي. د دهقان هوجره د دې فلسفې څرګندونه ده چې افغان مېلمه‌پالنه له جغرافیې سره محدوده نه ده.

دا واده په حقیقت کې د افغان ډیاسپورا لپاره یو مهم پیغام درلود: که څه هم افغانان له خپلې خاورې لرې دي، خو خپله ژبه، کلتور، دودونه او ګډ هویت یې له ځان سره ژوندي ساتلی دي. همدا فرهنګي پیوستون دی چې افغان ډیاسپورا ته ځواک ورکوي، نسلونه سره نښلوي او افغانستان د نړۍ په ګوټ ګوټ کې ژوندی ساتي.

عبدالوکیل اټک د لغمان او نورستان پخوانی د اطلاعاتو او کولتور رییس ، لیکوال ، شاعر او مبصر. 

 یادونه: د مقالې محتوا یوازې د لیکوال مسؤلیت دی. د افغان دیاسپورا شبکه به په مقالو کې د هر ډول ناسم یا غلط بیان مسؤلیت په غاړه  نه اخلي.